|
- SHTJELLIM
- Nga Feti Selmani
-
- Nė bazė tė rrjedhave tė fundit dhe shtjellimeve nė terren dhe arenėn
diplomatike, mundė tė nxirren pėrfundimet tė cilat vijojnė mė poshtė:
-
- 1. Qėllimi i kahmotshėm i Sėrbisė pėr pastrimin e Kosovės nga elementi shqiptar u
realizua (njė milion shqiptarė janė dėbuar nga trojet e tyre shekullore);
- 2. Nga kjo qė u tha mė lartė del qė balansi etnik (aq shumė i preferuar nga
shovinizmi Serb) nė Kosovė ėshtė bėrė realitet faktik (nė Kosovė kanė mbetur
dikund rreth 500000-600000 shqiptarė.) Me sasinė e aklamuar (kurrė tė vėrtetuar me
statistikė tė kontrolluar nga institucionet e Shqiptarėve tė Kosovės) serbėt nė
Kosovė janė dikund rreth 200 mijė, ndėrkaq duke llogaritur faktin qė nga Knini dhe
viset e tjera tė Bosnjes dhe H. kanė ikur dikun 200 deri 400 mijė serbė (e tė cilėt
projektohen tė vendosen nėpėr trojet e shqiptarėve tė dėbuar nga Kosova) arrihet qė
popullsia nė Kosovė tė balansohet 50% shqiptarė me 50 % serb. Nė kėtė mėnyrė
Shqipėtarėt e Kosovės do tė humbin definitivisht tė drejtėn pėr tė realizuar
ndonjė autonomi mė tė gjerė se atė tė cilėn iu garanton e drejta pėr minoritetet
nacionale;
- 3. Duhet llogaritur me faktin qė Bashkėsia Evropiane nė veēanti, e Shtetet e
Bashkuara si patron i NATO-s, janė jetėsisht tė interesuara qė tė dalin
nga kjo krizė humanitare sa mė shpejt (duhet tė krijohet pėrshtypja nė
opinion qė dalin fitues nga kjo fushatė ndryshe si do tė dilnin tė
arsyetoheshin para opinionit publik tė tmerruar nga skenat e holokaustit tė njė kombi
tė tėrė dhe atė mu nė kohėn kur flitet pėr njėfarė rendi tė ri botėror tė
bazuar nė paqe dhe drejtėsi);
- 4. Fakti qė shumica dėrmuese e liderėve tė shteteve tė EU-sė, e nė veēanti
aleatėt e frustruar (edhe proserbė bile Greqia, komunistėt Italian dhe ata tė
cilėt tashmė nuk ėshtė e nevojshme tė pėrmenden), duke mos llogaritur Anglinė e
cila duket e vetmja ta ketė kuptuar qėllimin e vėrtetė tė Serbisė (nėse pas kėsaj
nuk mshifet ndonjė qėrim hesapesh me aleatėt e saj brenda bashkėsisė apo tendencė
pėr kthimin e diplomacisė Angleze nė arenėn ndėrkombėtare) janė kundėr idesė sė
intervenimit nėpėr tokė, jep tė kuptohet qė intereset e saj janė ato tė
kahmotshmet, d.m.th., tė ruhen mė tepėr interesat tė cilat i kanė nė fushat
ekonomike me Rusinė dhe aleatėt e saj e dikund nė mes tė ndalin sado kudo
hovin e partnerit tė tyre Millosheviqit dhe kėshtu tė krijojnė njėfarė pakti tė
stabilitetit nė kėtė zonė tė juglindjes sė Europės;
- 5. Nė anėn tjetėr shtrohet pyetja se cili ėshtė qėndrimi i Shqipėtarėve tė
Kosovės pėrballė tėrė kėsaj, nė kėto ēaste jetike pėr historinė e tyre? Rreziku
mė i madh i cili u kanoset Shqiptarėve tė Kosovės nė kėto ēaste ėshtė platforma e
tyre. Nėse Shqiptarėt e Kosovės megjithė mosmarrėveshjeve tė thella tė cilat i
kanė (arėsyet janė pasojė e raporteve tė kėqinja nė mes tė individėve tė
ndryshėm dhe frustracionit politik tė disa grupacioneve) nė kėto ēaste vendimtare
pėr tė ardhmen e tyre nuk sforcohen nė drejtimin e krijimit tė njė platforme tė
pėrbashkėt (sikurse nė Rambouillet, ishte njė fitore e madhe qė korrėn Shqiptarėt
para opinionit diplomatik), njė e ardhme shumė e hidhur do tė paraqitet si
alternativė.
- 6. Ėshtė njė obligim moral dhe politik i zotit Ibrahim Rugova, qė nė pajtim me
rolin e tij tė garantuar me kushtetutė, tė merr nė supet e tij rolin e pajtuesit nė
mes frakcioneve tė ndryshme dhe nė bashkėpunim tė ngushtė me UĒ K-nė, tė
parashtrojnė platformėn e pėrbashkėt pėr bisedimet e ardhėshme (ndonjė Rambouillet
i ri, protektorat apo ndonjė formė tjetėr e vetėqeverisjes pėr shqipėtarėt e
Kosovės). Personalisht kam bindje (dhe shpresė) tė thellė , qė ai do ta bėjė kėtė
(nuk kam guxim tė mendoi qė ai nuk do tė veproi kėshtu;
- 7. Ėshtė mė se transparent fakti, qė, potencimi i faktit qė Serbėt njė herė nuk
do tė pranojnė asnjė element tė NATO-s brenda trupave tė ruajtjes sė paqes nė
Kosovė (brenda kornizave tė deklaratės sė G7+Rusisė, natyrisht), pėr tu kthyer
pastaj e tė deklarojnė se eventualisht do tė mundė tė pranojnė disa prej tyre,
nxjerr nė pah faktin me rėndėsi tė madhe e ai ėshtė:
- - Vendosja e trupave pėr ruajtjen e paqes do tė bėhej ashtu siq do tu
konvenonte atyre nė vendet ku ata i konsiderijnė si historikisht tė tyre
(objektet fetare dhe pasuritė natyrore) do tė vendosnin trupat e aleatėve tė tyre (nė
kėtė mėnyrė ata pėrgjatė periudhės tranzitore do ta konsilidonin pushtetin e tyre
nė mėnyrė qė mė vonė ta ndajnė Kosovėn), ndėrkaq nė pjesėt e Kosovės
tė cilat ata historikisht I konsiderojnė si tė shqiptarėvet (Hasin etj
- ku as
dhitė nuk kanė ēka tė hanė nė muajin maj) do tė vendoseshin trupat e vendeve tė
NATO-s.
- - Nga ēu tha mė lartė del nė pah fakti qė qėllimi i Serbėve ėshtė ndarja
e Kosovės (projekti i Qosiqit), gjė tė cilėn Shqiptarėt e Kosovės (trupi negocues)
nuk bėnė ta lejojnė (tė nėnshkruajnė asesi), bile edhe me alternativėn e vazhdimit
tė rezistencės sė armatosur deri nė ēlirimin e territorit tė Kosovės (dhe kėshtu
pėsim humbjeje I edhe shumė jetėrave tė rinisė Kosovare).
- 8. Ėshtė me rėndėsi jetike qė Shqiptarėt e Kosovės tė dalin me njė platformė
tė pėrbashkėt, tė bisedojnė (mė mirė ėshtė tė bisedohet 100 dit se tė luftohet
njė ditė), por paralelisht tė forcojnė elementin ushtarak (i cili do tė paraqitet si
faktorė stabiliteti pėr ēdo marrėveshje tė ardhėshme);
- 9. Nė fund, pėr hirė tė qėllimit tė kthimit sa mė tė shpejtė tė dėbuarve dhe
rrethanave gjeopolitike tė cilat mbretėrojnė tani pėr tani, protektorati i Kosovės do
tė ishte njė zgjidhje e mesit, megjithatė strategjia e udhėheqjes sė
Kosovės duhet tė punoi parreshtur nė drejtimin i cili shpjen kah ēthurja totale e tė
gjitha vegėzave kushtetuese tė cilat Kosovėn do ta lidhnin me Federatėn Jugosllave
|